عدسی های فتوکرومیک دارای ترکیبات خاصی هستند که باعث واکنش پذیری آن ها به نور می شود، به همین دلیل قابلیت تغییر میزان تیرگی را متناسب با شرایط محیطی دارند. در واقع مبنای عملکرد این عدسی ها، به واکنش شیمیایی ترکیبات فتوکرومیک در برابر پرتوهای فرابنفش مربوط می شود.
چون این مواد با دریافت انرژی ناشی از تابش نور، دستخوش تغییرات مولکولی شده و همین فرآیند، میزان عبور نور از لنز را تحت تاثیر قرار می دهد. در نهایت چنین تغییری مانع از ورود نور از عدسی و رسیدن آن به چشم می شود. در مقابل هنگامی که شدت تابش کاهش یابد یا فرد از فضای آفتابی به محیط کم نور برود، ترکیبات فعال آن دوباره به وضعیت ابتدایی خود بازگشته و عدسی شفافیت اولیه خود را پیدا می کند.
عدسی پلاریزه دارای یک لایه فیلترکننده مخصوص است که به واسطه آن، شدت نورهای بازتابی از سطوح صاف به چشم را کاهش می دهد. در واقع فیلتر تعبیه شده در این نوع عدسی، بخش قابل توجهی از انعکاس نور سطوحی مانند جاده، آب، شیشه و برف را حذف می کند.
این انعکاس باعث ایجاد خستگی و ناراحتی چشم می شوند و تشخیص جزئیات و وضوح تصاویر را دشوار می سازد. در نتیجه، تصاویر با وضوح و کنتراست مطلوب تری دیده می شوند. به همین علت اغلب از عینک های پلاریزه در موقعیت هایی نظیر رانندگی در روز، ماهیگیری و انجام ورزش های آبی یا فعالیت های مختلف در فضای باز استفاده می کنند.
انتخاب بین عینک فتوکرومیک و پلاریزه به نوع فعالیت، شرایط محیطی و میزان قرار گرفتن در معرض نور خورشید بستگی دارد. عینک فتوکرومیک برای افرادی که در محیط هایی با نور متغیر فعالیت می کنند مناسب تر است، درحالی که عینک پلاریزه برای کسانی که به دنبال کاهش خیرگی نور و دید راحت تر در محیط های پرنور هستند، گزینه بهتری محسوب می شود.
| نوع فعالیت | عینک فتوکرومیک | عینک پلاریزه | گزینه مناسب تر |
|---|---|---|---|
|
کوهنوردی و طبیعت گردی |
تنظیم خودکار تیرگی عدسی در شرایط نوری متغیر | کاهش بازتاب شدید نور از برف، آب و سطوح روشن | فتوکرومیک برای نور متغیر؛ پلاریزه برای کاهش خیرگی |
| دوچرخه سواری | سازگاری با تغییر نور در مسیرهای آفتابی و سایه دار | کاهش انعکاس نور از جاده و سطوح براق |
فتوکرومیک برای مسیرهای با نور متغیر |
|
رانندگی |
تغییر تیرگی محدودتر پشت شیشه خودرو در بسیاری از مدل ها | کاهش خیرگی ناشی از بازتاب نور از جاده و خودروها |
پلاریزه برای رانندگی روزانه |
شیشه جلوی اغلب اتومبیل ها قابلیت جذب یا فیلتر کردن بخش زیادی از پرتوهای فرابنفش را دارد. به همین دلیل، عدسی های فتوکرومیک هنگام قرار گرفتن پشت شیشه خودرو، به اندازه زمانی که در فضای آزاد هستند، تغییر رنگ نمی دهند. این مسئله ممکن است در روزهای بسیار آفتابی، میزان کاهش نور مورد انتظار راننده را تامین نکند.
اما عدسی های پلاریزه، بدون وابستگی به میزان اشعه UV، می توانند پرتوهای مزاحم ناشی از برخورد نور با آسفالت، بدنه خودروهای دیگر و سطوح شیشه ای را کاهش دهند. چنین قابلیتی به راننده این امکان را می دهد که خطوط جاده و جزئیات سطح مسیر را بهتر تشخیص دهد و چشم او کمتر دچار خستگی شود. به همین علت عینک پلاریزه در مقایسه با عینک فتوکرومیک، برای رانندگی در طول روز، انتخاب مناسب تری به شمار می رود.
هنگام دوچرخه سواری در مسیرهایی که در مجاورت دریاچه، رودخانه، جاده های مرطوب، برف یا سنگ های روشن قرار دارند، انعکاس نور می تواند جزئیات محیط را تحت تاثیر قرار دهد. در چنین موقعیت هایی، عدسی پلاریزه با محدود کردن چنین بازتاب های شدیدی، شرایط مناسب تری برای مشاهده مسیر فراهم می کند و از آزار چشم بر اثر خیرگی نورهای بازتابی می کاهد.
اما در مسیرهای کوهستانی که از نظر میزان روشنایی شرایط ثابتی ندارند و دوچرخه سوار ممکن است در فاصله ای کوتاه از زیر سایه درختان به فضای کاملا آفتابی برسد، لنزهای فتوکرومیک انتخاب بهتری هستند؛ چون میزان تیرگی آن ها متناسب با شرایط نور، تغییر می کند.
یکی از معیارهای مهم انتخاب عینک برای کوهنوردی و طبیعت گردی و بررسی تفاوت عینک فتوکرومیک و پلاریزه، از لحاظ میزان محافظت چشم در برابر پرتوهای فرابنفش است. با توجه به این‌که لنزهای فتوکرومیک استاندارد و معتبر قابلیت فیلتر کردن کامل اشعه های UVA و UVB را دارند، گزینه مناسب تری برای این منظور هستند. تغییر خودکار درجه تیرگی آن ها در مواجهه با شرایط نوری متفاوت هم باعث می شود میزان نور عبوری به چشم تنظیم شده و مانع از خستگی ناشی از روشنایی شدید می شود.
هر یک از فناوری های فتوکرومیک و پلاریزه، قابلیت ها و محدودیت های مشخصی دارند که می توانند بر کیفیت دید و راحتی استفاده از عینک تاثیر بگذارند. در نتیجه آشنایی با نقاط قوت و ضعف این دو نوع عدسی، انتخاب گزینه مناسب را باتوجه به شرایط محیطی و نوع فعالیت فرد، آسان تر می کند.
استفاده از عینک پلاریزه مزایای بسیاری را در بر می گیرد که از مهم ترین آن ها می توان به مهار بخش زیادی از نور منعکس شده از سطوحی مانند آب و آسفالت خیس اشاره کرد. محافظت از چشم در برابر پرتوهای مضر خورشید، کاهش احتمال بروز آسیب هایی مانند آب مروارید، کم شدن فشار و احساس خستگی چشم، نمایش طبیعی تر رنگ ها و تفکیک بهتر جزئیات هم از دیگر مزایای استفاده از عینک های پلاریزه به شمار می روند. در کنار این مزایا، استفاده از عینک های پلاریزه می تواند محدودیت هایی نیز داشته باشد که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:
تفاوت عینک فتوکرومیک و پلاریزه تنها به نحوه عملکرد آن ها محدود نمی شود و مزایای هرکدام نیز متفاوت است. محافظت کامل از چشم در برابر اشعه UV، سازگاری با تغییرات شدت نور، کاهش خستگی چشم، امکان استفاده از لنز طبی به صورت هم زمان و حفظ سلامت چشم ها برخی از مزایای استفاده از عینک فتوکرومیک به شمار می روند.
برخی از مدل های این عینک هم به دلیل قابلیت فیلتر کردن بخشی از نور آبی، مناسب افرادی هستند که زمان زیادی را به کار با تلفن همراه و رایانه اختصاص می دهند. البته با وجود کاربردهای متنوع و مزایای عدسی های فتوکرومیک، استفاده از آن ها معایبی را نیز در بر می گیرد که از مهم ترین آن ها عبارتند از:
یکی از راهکارهایی که می توان برای شناسایی لنز پلاریزه امتحان کرد، آزمایش آن با نمایشگر گوشی یا لپ تاپ است. برای این منظور باید عینک را مقابل صفحه روشن نمایشگر نگه دارید و به آرامی زاویه آن را تغییر دهید. اگر در برخی موقعیت ها تصویر نمایشگر تیره شود یا میزان روشنایی آن تغییر کند، به احتمال زیاد عدسی آن از جنس پلاریزه است.
عدسی های فتوکرومیک را نیز می توان به راحتی تشخیص داد؛ زیرا با توجه به میزان روشنایی محیط، به تدریج از حالت شفاف به تیره تغییر رنگ می دهند. البته باید توجه نمایید که این فرآیند به تدریج و متناسب با شدت تابش نور انجام می شود.
برای تهیه عینک فتوکرومیک یا پلاریزه باید علاوه بر توجه به نوع فناوری عدسی و بررسی تفاوت عینک فتوکرومیک و پلاریزه در موقعیت های مختلف، به فاکتورهای دیگری نیز توجه نمایید تا بتوانید گزینه ای متناسب با نیاز خود را انتخاب کنید:
همچنین عینک پلاریزه کاهش خیرگی، افزایش راحتی دید و بهبود وضوح در محیط های پرانعکاس از مزایای آن محسوب می شود؛ اما ممکن است مشاهده برخی نمایشگرهای دیجیتال را دشوار کند و تیرگی آن با تغییر نور تنظیم نمی شود. هنگام خرید هر دو مدل باید به اصالت محصول، کیفیت عدسی، محافظت UV400 و تناسب آن با نوع فعالیت توجه کنید. برای تهیه عینک های باکیفیت و اورجینال به عینک استور مراجعه نمایید.