در سالهای اخیر، عینکهای موسوم به بلوکات (فیلتر نور آبی) بهسرعت در بازار رایج شدند. بسیاری از این عینکها بهصورت آماده، ارزانقیمت و بدون نسخه عرضه میشوند و ادعا میکنند که از چشم در برابر نور موبایل و مانیتور محافظت میکنند.
اما آیا این عینکها واقعاً مفید هستند؟ یا حتی ممکن است برای چشم مضر باشند؟
نور آبی یک نور مرئی با انرژی بالا است که طول موج کوتاهی دارد. نور آبی در همه جا وجود دارد، از خورشید گرفته تا صفحه گوشی شما و چراغهای LED و فلورسنت در خانه شما. بر اساس تحقیقات انجام گرفته قرار گرفتن در معرض سطوح بالای نور آبی میتواند منجر به طیف وسیعی از مشکلات، از خستگی چشم، و سردرد گرفته تا بدتر شدن مشکلات بینایی موجود شود.
اما چه چیزی نور آبی را تا این حد مضر میکند؟ آسیب به شبکیه چشم، دلیل این امر این است که نور آبی، تمایل بیشتری به تعامل با بافتهای داخل چشم دارد. این امر میتواند باعث مشکلاتی مانند مشکل در تمرکز و حتی مرگ سلولی در اعصاب بینایی شود.
و این همه ماجرا نیست. طول موج انرژی بالای نور آبی میتواند در تولید ملاتونین، هورمونی که مسئول تنظیم چرخههای خواب طبیعی بدن شماست، اختلال ایجاد کند. هنگامی که مغز در معرض دوزهای زیادی از نور آبی قرار میگیرد، مقدار کمتری از این هورمون تولید میکند. این امر میتواند منجر به مشکلات خواب شود و حتی میتواند بر سلامت کلی شما تأثیر بگذارد.
عدسیهای بلوکات بهمنظور کاهش بخشی از نور آبی پرانرژی (HEV) طراحی میشوند؛ نوری که از صفحهنمایش موبایل، لپتاپ و مانیتور ساطع میشود. اما این فیلتر باید چه مشخصاتی داشته باشد؟ طراحی بهصورت مهندسیشده و با درصد فیلتر کنترلشده، همچنین عدسی با استاندارد اپتیکی مناسب. در این صورت عدسی میتواند به کاهش خستگی چشم در استفادههای طولانیمدت کمک کند. بدون اینکه تغییر رنگ شدید داشته باشد و در دید اختلال ایجاد کند.
بیشتر عینکهای بلوکات آماده که در بازار با قیمت پایین عرضه میشوند، دچار مشکلات جدی زیر هستند:
در بسیاری از این عینکها میزان فیلتر نور آبی مشخص نیست و نور آبی بیش از حد یا بهصورت نامتعادل حذف میشود. به همین دلیل تعادل رنگ به هم میریزد و دید زرد و غیر عادی برای مغز ایجاد میشود. که این موضوع بهجای کاهش خستگی، میتواند باعث خستگی بیشتر چشم و مغز شود.
عدسیهای ارزان آماده معمولاً دچار اعوجاج تصویر هستند و شفافیت یکنواختی ندارند. به همین دلیل دقت اپتیکی لازم برای دید پایدار را ندارند. در نتیجه این موارد میتواند باعث سردرد ، تاری دید، احساس فشار در چشم، سرگیجه یا خستگی زودرس شود، حتی در افرادی که هیچ نمره چشمی ندارند.
عینک های آماده بلوکات معمولا ضد خش و لایه انتی رفلکس با کیفیتی ندارند. این باعث میشود عدسی به سرعت خش بیافتد و این خش ها دید فرد را مختل میکند.
این روزها همه کم و بیش با صفحات دیجیتال سرو کار داریم اما برخلاف تبلیغات رایج همه افراد به فیلتر بلوکات نیاز ندارند. بخصوص عینک بلوکات ارزانی که در آن هیچ کنترلی روی شدت این فیلتر وجود ندارد. پس چه کسانی باید از عینک بلوکات یا بلوکنترل با کیفیت استفاده کنند؟
خیر بلوکنترل فقط بخشی از مشکل را حل میکند، رعایت موارد زیر می توانیم تاثیر زیادی روی سلامت و راحتی چشم داشته باشد
پیشنهاد ما در ابتدا مراجعه به اپتومتریست و معاینه دقیق چشم است. اینگونه نیاز ها و مشکلات احتمالی چشم خود را میفهمید. در ادامه اگر به عینک محافظ نور ابی نیاز پیدا کردید حتما از برند های معتبر عدسی مثل کداک ، اسنس ، توکای ، زایس و … استفاده کنید.
